Podsumowanie „Wakacyjnych spotkań z przyrodą”

Prelekcje z cyklu „Wakacyjne spotkania z przyrodą" odbywają się w każdy piątek lipca i sierpnia, w Muzeum Przyrodniczym Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Dolnych. Od wielu lat cieszą się dużym zainteresowaniem okolicznych mieszkańców, ale również przebywających w Bieszczadach turystów. W tym roku zaprosiliśmy dziewięciu prelegentów, którzy opowiadali o przyrodzie,  historii i kulturze regionu, dzieląc się swoim doświadczeniem i spostrzeżeniami, ilustrując wypowiedzi pięknymi fotografiami, filmami oraz odpowiadając na liczne pytania.

Skryte życie zwierząt w naturalnych ostojach  przybliżył nam dr Bartosz Pirga, zoolog zajmujący się monitoringiem i badaniami dużych ssaków drapieżnych i kopytnych w Bieszczadzkim Parku Narodowym i jego otulinie. Uczestnicy spotkania mogli z pierwszej ręki otrzymać informacje o liczebności poszczególnych gatunków, o tym, jak  zachowują się dzikie zwierzęta, o ich potrzebach i relacjach z człowiekiem.

Dwie prelekcji poświęcone były puszczy karpackiej. Grzegorz Leśniewski, przyrodnik i fotograf przyrody, ukryty w lesie, potrafi tygodniami cierpliwie czekać na wymarzone ujęcie rysia, wilka czy niedźwiedzia. Jego autorska diaporama dokumentuje przyrodę lasów bukowych w Bieszczadzkim Parku Narodowym, wpisanych na Listę Światowego dziedzictwa UNESCO w 2021 r.   

Wiesław Kościukiewicz, również fotograf przyrody, patrzy na las głównie okiem artysty. Autor wystaw fotograficznych i laureat konkursów krajowych i zagranicznych wracał kilka razy w Bieszczady by uchwycić misterium bieszczadzkiego lasu. Jego wystawa fotografii pt. SACRUM SILVAM została zaprezentowana w Muzeum Przyrodniczym BdPN.

Wspólnie z dr. Marianem Szewczykiem uczestnicy prelekcji próbowali odgadnąć  o czym szumią trawy. Te niepozorne rośliny zajmują 40% lądów na Ziemi. Ich znaczenia dla przyrody i człowieka nie sposób przecenić. Pszenica, kukurydza i ryż to też przecież trawy. W czasie prelekcji można było dotknąć kilku gatunków rzadkich i pospolitych traw oraz ujrzeć ich szczegóły budowy w zbliżeniu makro. Autor uchwycił na fotografiach niezwykłe piękno, misterną strukturę i różnorodność tych pozornie mało ciekawych roślin.

Dr Stanisław Kucharzyk, leśnik, botanik i ekolog zabrał nas do wschodniej Słowacji by ukazać jej botaniczne osobliwości.  Autor prelekcji odwiedził wiele rezerwatów przyrody położonych między Karpatami i stepem  – od rezerwatów Stužica, Gazdoráň i Hostovické lúky tuż za naszą granicą, aż po Kašvár przy granicy z Węgrami.   W południowo-wschodniej Słowacji można spotkać np. dyptam jesionolistny. Olejki lotne tej rośliny mogą ulec zapaleniu, dlatego dyptam uznawany był za biblijny gorejący krzew.

Podobnie jak w latach ubiegłych, także w tym roku nie pominęliśmy tematów związanych z historią i kulturą regionu. Agnieszka Surówka z Muzeum Budownictw Ludowego w Sanoku snuła opowieści z bojkowskiej chyży. Życie codzienne bieszczadzkich górali ilustrowane było unikatowymi zdjęciami Romana Reinfussa oraz autentycznymi strojami z dawnych czasów.

„Bieszczady w kręgu legend, mitów i tajemnic” to temat prelekcji, którą poprowadził dr Łukasz Bajda, historyk i  autor licznych publikacji dotyczących regionu. Czy Piłsudski był w Siankach? Kto jest autorem legendy o Biesie i Czadach? Skąd się wzięły anioły w Bieszczadach? Czy Bieszczady są dzikie, czy zdziczałe? Na te i inne pytania odpowiadał autor prelekcji wyjaśniając legendy, burząc mity i odsłaniając tajemnice Bieszczadów.

Dwie prelekcje dotyczyły wypraw w najwyższe góry i do odległych parków narodowych. Dr Ryszard Prędki zabrał uczestników prelekcji na wyprawę kamperem na Alaskę. Znajduje się tam 8 parków narodowych, których łączna powierzchnia wynosi ponad 220 tysięcy kilometrów kwadratowych. Tamtejsza przyroda nie jest tak łatwo dostępna, jak w innych stanach USA, sezon letni na Alasce jest bardzo krótki, a pogoda bywa kapryśna. Dostęp do wielu części stanu jest ograniczony, a czasami możliwy tylko dzięki lotom małymi samolotami, tak jak w serialu „Przystanek Alaska”.

Łukasz Łagożny, alpinista, himalaista i taternik przedstawił relację z wypraw na najwyższe szczyty wszystkich kontynentów. Jako pierwszy mieszkaniec Podkarpacia zdobył Koronę Ziemi i to w wersji rozszerzonej (9 szczytów). Potrzebował na to dziesięciu lat, które wymagały od niego budowania kondycji w maratonach i biegach ultra, poszukiwania sponsorów i towarzyszy podróży, załatwiania licznych formalności i pokonywania przewidzianych i nieprzewidzianych trudności. Łukasz Łagożny zachęcał do realizacji marzeń, bo jak twierdzi: „Wszystko jest możliwe! Niemożliwe wymaga tylko trochę więcej czasu”.

W „Wakacyjnych spotkaniach z przyrodą” wzięło udział ok. 360 osób. Uczestnicy spotkań mieli możliwość wylosowania książek, map i innych wydawnictw przygotowanych przez BdPN oraz prelegentów. Organizacja „Wakacyjnych spotkań z przyrodą” była dofinansowana przez WFOŚiGW w Rzeszowie w ramach projektu „W trosce o przyrodę Bieszczadzkiego Parku Narodowego”. Serdecznie zapraszamy do udziału w spotkaniach podczas kolejnych wakacji.