Ogródek edukacyjny Wołosate

W 2014 r. utworzyliśmy szlak transgraniczny z Nowej Sedlicy przez Kremenaros dołączający do systemu ścieżek przyrodniczych w Bieszczadzkim PN. W celu uatrakcyjnienia tej infrastruktury edukacyjnej utworzyliśmy w ramach mikroprojektu polsko-słowackiego ogród edukacyjny przy TSEE w Wołosatem oraz panele edukacyjne przy stacji edukacyjnej w Novej Sedlicy na Słowacji w Parku Narodowym Połoniny (Partner mikroprojektu). Ogród w Wołosatem jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych.
W ogrodzie zostały wysadzone gatunki charakterystyczne dla flory roślin naczyniowych Bieszczadów oraz gatunki sadzone przez dawnych mieszkańców jako rośliny ozdobne i użytkowe. Znajdują się ponadto gatunki roślin charakterystycznych dla flory Karpat Wschodnich, w tym gatunki rzadkie i zagrożone na obszarze Bieszczadów. Kolekcja będzie mieć duże znaczenie poznawcze ale również kulturowe. W przyszłości będzie uzupełniana w elementy dydaktyczne. Projekt uwzględnia potrzeby osób z niepełnosprawnościami - m.in. platformę i podjazdy oraz tablice z oznaczeniami wybranych kwater za pomocą tyflografiki. Kolekcja roślin składa się z gatunków pochodzenia rodzimego. Zwiedzając ogród można skorzystać z polsko-słowackiego przewodnika dostępnego na stronie internetowej oraz obserwować sekcje przez kamerę internetową.
Ogród można zwiedzać indywidualnie, korzystając z dostępnego przewodnika. Można też przeprowadzać interesujące zajęcia edukacyjne. Duże znaczenie ma możliwość i zobaczenia gatunków roślin występujących naturalnie na połoninach dla osób poruszających się na wózkach. Do kwater z drzewami i zwierzętami zostały wykonane oznaczenia w formie tyflografiki dla osób słabowidzących. Oznaczenia te są dostępne w stacji edukacyjnej. W ogrodzie zainstalowano różne atrakcje, jak np. obracane kostki z gatunkami drzew wraz z rozpoznawaniem szyszek, oczko wodne, kolekcja sensoryczna, skały fliszowe do rozpoznawania, alpinarium, tablica z rozpiętością ptaków, dendrofon, zegar słoneczny, kostki wiedzy ze zwierzętami wraz z grą edukacyjną – szlakiem rysia Pędzelka, życie drzew – siedziska z różnych gatunków drzew z możliwością rozpoznawania i liczenia wieku drzew.
Ogród został wykonany w ramach mikroprojektu pn.: „Przyroda w sąsiedztwie – polsko-słowacka współpraca przygranicznych parków narodowych w zakresie edukacji, promocji i ochrony przyrody Karpat Wschodnich” – mikroprojekt nr INT/EK/KAR/1/II/A/0135.
Ogródek edukacyjny Nova Sedlica
Obserwatorium
W listopadzie 2020 r. zostało wykonane w Tarnawie Niżnej przy ścieżce w dolinie górnego Sanu przenośne obserwatorium do obserwacji gwiezdnego nieba w formie niewielkiego obiektu drewnianego, zamykanego na klucz, z przesuwanym dachem do obserwacji nieba oraz możliwością przechowywania zakupionego wyposażenia w ramach mikroprojektu pn.: „Świat przy-rody i kultury Karpat Wschodnich – wspólna promocja - lepsza ochrona”.

W Bieszczadach, z dala od cywilizacji i sztucznego światła, można zobaczyć podczas bezchmurnej i bezksiężycowej nocy ponad 7000 gwiazd. A po odsunięciu ruchomego dachu, za pomocą teleskopu, z pewnością jeszcze więcej! Jak tylko pozwolą na to wytyczne przeciwepidemiczne, zaprosimy na astropokazy. Obserwatorium uatrakcyjni wspólnie opracowywaną przez przygraniczne parki narodowe ofertę edukacyjną i przybliżą ideę tworzenia sieci parków gwiezdnego nieba – po stronie polskiej Parku Gwiezdnego Nieba „Bieszczady” i sąsiadujący z nim po stronie słowackiej – Parku Ciemnego Nieba Połoniny.


Schodząc z Kremenarosa do Nowej Sedlicy na Słowacji, warto odwiedzić Centrum Informacyjne Parku Narodowego Połoniny, w otoczeniu którego zainstalowane zostały pomoce edukacyjne, wykonane w ramach wspólnego mikroprojektu „Przyroda w sąsiedztwie – polsko-słowacka współpraca przygranicznych parków narodowych w zakresie edukacji, promocji i ochrony przyrody Karpat Wschodnich”.


Pri zostupe z Kremenca do Novej Sedlice na Slovensku sa oplatí navštíviť Informačné stredisko Národného parku Poloniny, v okolí ktorého boli inštalované vzdelávacie pomôcky, zhotovené v rámci spoločného mikroprojektu Príroda v susedstve – poľsko-slovenská spolupráca prihraničných národných parkov v oblasti vzdelávania, propagácie a ochrany prírody Východných Karpát.